Implementatie en opschaling van groepszorg voor zwangere vrouwen voor een kansrijke start voor elk kind
CenteringZwangerschap (CZ) verandert de manier waarop we naar zorg voor zwangere vrouwen kijken: van individuele begeleiding naar krachtige groepszorg. Door medische controles te combineren met leren, verbinding en gelijkwaardige ondersteuning, versterkt CZ zowel de gezondheid als het zelfvertrouwen van aanstaande ouders. Toch blijft brede toepassing van CZ in Nederland nog achter en daardoor is CZ niet toegankelijk voor elke zwangere vrouw.
Looptijd: 2026-2028
Financiering: Nationaal Regieorgaan Praktijkgericht Onderzoek SIA
Over het onderzoek
CenteringZwangerschap (CZ) is een innovatief zorgmodel dat zwangere vrouwen in groepen samenbrengt die zich in dezelfde fase van de zwangerschap bevinden. Het combineert medische controles met interactieve leersessies, peer support en het opbouwen van sociale netwerken. Onderzoek toont aan dat CZ leidt tot meer tevredenheid, een hogere borstvoedingsstart en minder zwangerschapscomplicaties en verwijzingen naar specialistische zorg. Ondanks deze positieve resultaten is de implementatie in Nederland nog beperkt: slechts een derde van de verloskundigenpraktijken biedt CZ aan en een relatief klein deel van de vrouwen neemt daadwerkelijk deel. Vooral vrouwen in kwetsbare situaties — bijvoorbeeld door armoede, beperkte gezondheidsvaardigheden of een klein sociaal netwerk — zijn ondervertegenwoordigd.
Uit eerdere studies blijkt dat de opschaling van CZ wordt belemmerd door verschillende factoren. Verloskundigen ervaren handelingsverlegenheid in het uitvoeren van groepszorg en worstelen met de veranderende rol die CZ van hen vraagt. Daarnaast zijn er organisatorische uitdagingen, zoals financiering, tijdsinvestering en het ontbreken van structurele inbedding in de standaardzorg.
Door participatief actieonderzoek ontwikkelen en evalueren we, samen met verloskundigen, de Universiteit Maastricht en TNO, strategieën en interventies die verloskundigen ondersteunen in de implementatie van CZ. We richten ons hierbij de werving, uitvoering en organisatie van CZ op praktijk- en VSV-niveau, met speciale aandacht voor de deelname van vrouwen in kwetsbare situaties.
Opbrengst & Impact
Het project levert een concreet en inzetbaar implementatiekader, zogenaamde blauwdruk, op waarmee verloskundigen CZ succesvol kunnen organiseren, uitvoeren en opschalen. De ontwikkelde strategieën verbeteren de werving van zwangere vrouwen, in het bijzonder vrouwen in kwetsbare situaties, en versterken de competenties van zorgverleners om groepszorg effectief te begeleiden. Hiermee wordt CZ toegankelijker, duurzamer en beter ingebed in de dagelijkse praktijk en het VSV. De impact is zichtbaar in betere gezondheidsuitkomsten, sterkere sociale netwerken en meer gelijkwaardige zorg. Uiteindelijk draagt het project bij aan een toekomstbestendig model voor passende en preventieve zwangerschapszorg in Nederland.