Academie Verloskunde Maastricht

Gewoon gezond zwanger: gezonde gewichtstoename

Terug naar het overzicht

Verloskundigen gaven aan dat ze hiaten ervaarden in hun deskundigheid om zwangere vrouwen goed te begeleiden en voor te lichten rondom gezonde gewichtstoename. Ze hadden behoefte aan concrete voorlichtingsprogramma’s.

Begindatum: 1 april 2011
Einddatum: 1 april 2015

Het promoten van een gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap is van belang ter preventie van gevolgen op korte termijn, zoals zwangerschapsdiabetes en op lange termijn, zoals overgewicht bij vrouwen en hun kinderen. Wanneer meer zwangere vrouwen een gezonde gewichtstoename hebben, kunnen we het gewicht en leefstijl van de Nederlandse vrouw positief beïnvloeden. De criteria voor gezonde gewichtstoename werden vastgesteld met behulp van de richtlijnen van het Institute of Medicine (IOM).

Voor de ontwikkeling van de interventie ‘Kom aan’ volgden we het Intervention Mapping protocol. Na een uitgebreide needs assessment  (literatuuronderzoek, survey bij verloskundigen en zwangere vrouwen) en een periode van interventie-ontwikkeling, is het programma “Kom aan!” in door verloskundigen en zwangere vrouwen geëvalueerd. 

Doel

Het doel van het deelproject ‘Gezonde gewichtstoename’ was om verloskundigen mogelijkheden te bieden bij het bevorderen van een gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap. Hiervoor zijn de volgende subdoelen geformuleerd:
• Inventariseren van bestaande evidence-based interventies, gericht op bereiken gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap;
• Inventariseren van de aanpak door Nederlandse verloskundigen rondom gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap;
• Vaststellen van persoonlijke kenmerken, gedragsfactoren bij zwangere vrouwen gerelateerd aan gezonde gewichtstoename tijdens de zwangerschap;
• Ontwikkelen van een interventie voor het bereiken van een gezonde gewichtstoename;
• Vaststellen van de effectiviteit van ontwikkelde interventie.

Relevantie

Met behulp van Intervention Mapping is de interventie Kom aan! ontwikkeld. De interventie bestaat uit twee componenten. Allereerst een scholing en handleiding voor de verloskundige. Hierin ligt de nadruk op kennisvermeerdering en uitbreiding van gespreksvaardigheden. Daarnaast is voor de zwangere vrouw een e-health programma ontwikkeld met nadruk op bewustwording, kennisvermeerdering en een uitbreiding van vaardigheden ten aanzien van gewichtstoename. Het e-health programma omvat screeningslijsten en educatieve filmpjes. Ook is er een gewichtscurve voor het volgen van de eigen gewichtstoename tijdens de zwangerschap. De interventie bleek in de test geen effect te hebben op de gewichtstoename. Wel is naar voren gekomen dat vrouwen die blijven bewegen tijdens de zwangerschap en vrouwen die juiste doelen stellen vaker een gezonde gewichtstoename hebben. Het onderzoek heeft geresulteerd in een proefschrift en een promotie.